Danas je petak 13: Evo zašto je ovo „najnesrećniji datum“ i zašto ga se ljudi i danas plaše

Danas je petak 13, datum koji u mnogim zemljama, posebno u zapadnoj kulturi, važi za dan povezan sa nesrećom i sujeverjem.

Iako ne postoje naučni dokazi da je ovaj dan zaista nesrećan, vjerovanja o njegovoj negativnoj simbolici prisutna su vjekovima i duboko su ukorenjena u tradiciji različitih naroda, navodi Encyclopaedia Britannica. Tokom ove godine biće tri ovakva petka, u februaru, martu i novembru.

Jedan od glavnih razloga zbog kojih se petak 13. smatra nesrećnim jeste spajanje dvije simbolike:  broja 13 i dana petka. Broj 13 se u brojnim kulturama smatra brojem koji narušava sklad, jer dolazi posle broja 12, koji se često vezuje za cjelinu i ravnotežu, poput 12 mjeseci u godini ili 12 znakova zodijaka ili 12 apostola.

U hrišćanskoj tradiciji postoji dodatna simbolika ovog datuma. Na Tajnoj večeri bilo je 13 učesnika, među kojima i Juda, apostol koji je izdao Isusa Hrista. Prema vjerovanju, upravo petak je dan kada je Isus razapet, što je dodatno uticalo na stvaranje negativne simbolike ovog dana.

Istorijski događaj koji se često povezuje sa ovim sujeverjem jeste hapšenje vitezova templara 1307. godine, koje je naredio francuski kralj Filip IV, i to upravo u petak, 13. oktobra. Ovaj događaj kasnije je dodatno učvrstio vezu između tog datuma i nesreće, navodi History.com. Ipak, istoričari naglašavaju da je teško precizno utvrditi kada je strah od petka 13. zapravo nastao, jer su se vjerovanja razvijala postepeno kroz različite epohe.

Takođe, navodno su Adam i Eva upravo u petak ubrali jabuku koja ih je zauvijek istjerala iz raja.

Slično vjerovanje postoji i u nordijskoj mitologiji, jer je na jednu zabavu upao 13. gost, opaki Loki koji je organizovao ubistvo boga veselja Baldera, nakon čega je Zemljom zavladala tama.

Još istorijskih događaja se vezuju za ovaj "baksuzni dan" – tada je, prema legendi, počeo Veliki potop, obustavljena je izgradnja Vavilonske kule, a i Kain je, navodno, baš jednog petka 13. ubio Avelja.

Savremena istraživanja pokazuju da ne postoje dokazi da se na ovaj datum dešava više nesreća nego bilo kog drugog dana u godini. Stručnjaci ističu da je riječ prije svega o psihološkom i kulturnom fenomenu, o čemu piše i National Geographic.

Zanimljivo je da vjerovanja o „nesrećnim datumima" nisu ista svuda. U Španiji i Grčkoj lošim znakom smatra se utorak 13, dok u Italiji mnogi izbjegavaju petak 17, zbog simbolike tog broja u rimskim brojevima, prenosi The National News.

Bez obzira na sujeverja, petak 13. ostaje zanimljiv spoj istorije, religije, kulture i narodnih vjerovanja koji i danas izaziva pažnju širom svijeta.

Za petak 13. i numerolozi imaju objašnjenje

Naime, broju 13 smeta pozicija koju ima iza broja 12, kažu numerolozi koji dvanaesticu smatraju kompletnim brojem jer je u godini 12 mjeseci, u zodijaku 12 znakova, na Olimpu 12 bogova, Herakle je odradio 12 zadataka, Izrael je imao 12 plemena, Isus 12 apostola, 12 dana nakon Božića došla su Sveta tri kralja, a u paketu je 12 jaja.

Međutim nauka ima nešto drugačije gledanje.

Strah od petka 13. možda nije racionalan, ali je i te kako realan. U pitanju je jedan od najpopularnijih fobija i ima stručni naziv paraskavedekatriafobije ili frigatriskaidekafobija. Sama triskaidekafobija strah je od broja 13. Ovaj složen termin potiče iz grčkog jezika i označava strah (phobia) od petka (paraskevi) i broja trinaest (dekatria).

Kada smo već kod ovog zanimljivog dana, evo nekih zanimljivosti.

Veliki broj bolnica nema sobu sa brojem 13, neki neboderi ni taj sprat, a ni aerodromi nijesu imuni pa ponekad izostave Izlaz broj 13.

Američki predsjednik Frenklin Delano Ruzvelt nije putovao 13. u mjesecu, niti je ikad ugostio trinaestoro ljudi za stolom.

Napoleon i američki predsjednik Herbert Huver takođe su imali nenormalan strah od trinaestice, bili su triskaidekafobi.

Mark Tven jednom je bio predviđen kao 13. gost na nekoj zabavi i prijatelj mu je rekao da ne ide.

Prema gregorijanskom kalendaru najveća je vjerovatnoća da će 13. u mjesecu pasti baš u petak nego bilo kog drugog dana u sedmici. Ustvari, u bilo kom periodu od 400 godina, 13. pada u ponedjeljak 685 puta, utorak 685 puta, srijedu 687, četvrtak 684, petak 688, subotu 684 i nedjelju 687 puta.

Broj 13 smatra se nesrećnim još od drevnih vremena, dok se petak vidi kao zlokoban od 14. vijeka. Ipak, petak 13. se nikada nije smatrao naročito zlokobnim prije sredine 19. vijeka.

Četiri od 12 filmova "Petak 13" bila su prikazana baš na petak 13.

Uvijek ima najmanje jedan, a najviše tri petka 13. svake godine.