Položaj Zapadnog Balkana čini ovu regiju posebno atraktivnom za šverc droge, oružja i ljudi. Ona se nalazi na ulazu u Evropsku uniju. Region je smješten između najvećeg svjetskog proizvođača opijuma, Avganistana i najvećeg tržišta za heroin, a to je zapadna Evropa.droga-zaplijena.jpg


Ovaj region postaje sve značajnija tačka za ulaz kokaina u Evropu, kao i mjesto za pranje nelegalno stečenog profta. Zapadni Balkan je takođe na glavnom putu nelegalnog prelaska ljudi sa Bliskog Istoka i sjeverne Afrike u Evropsku uniju, bilo da su oni migranti koji prelaze uz pomoć krijumčara ili žrtve trafkinga. Takođe je i središte šverca oružja.

Treba imati u vidu da uz sve vrste kriminalnih aktivnosti, Zapadni Balkan ne funkcioniše u vakumu. Veći dio potražnje za proizvodima, koji su proizvedeni u regionu ili su u tranzitu, dolazi izvan – najčešće iz zemalja članica Evropske unije. To znači rješenje problema zahtjeva saradnju sa zemljama izvan regiona. Takozvana balkanska ruta je najpoznatija po švercu heroina iz Avganistana preko Turske, Zapadnog Balkana u Evropsku uniju. Heroin iz Turske prelazi u Bugarsku ili Grčku, prije nego što uđe u Sjevernu Makedoniju i Srbiju. Zatim biva prenijet takozvanom centralno-evropskom rutom do Mađarske, Slovačke, Austrije i Švajcarske. Heroin se takođe krijumčari u Italiju preko Sjeverne Makedonije i Kosova, a zatim preko Albanije i Crne Gore. Iz Srbije i Crne Gore, droga stiže u Bosnu i Hercegovinu, a zatim dalje u Hrvatsku i susjednu Sloveniju.droga-tokovi.png

Tokom 2015. godine ukupni proft krijumčara opijata u jugoistočnoj Evropi procijenjen je na 1,7 milijardi dolara, pokazuje izvještaj Globalne inicijative. Pored šverca heroina, ova droga se takođe prerađuje na Balkanu. Albanija i Makedonija predstavljaju veoma važne tačke ulaska kokaina u Evropu iz Latinske Amerike. Isporuke stižu najviše u teretnim kontejnerima u luke Drač i Bar. Pošiljke se dalje distribuiraju preko Kosova, Srbije i Bosne I Hercegovine i krijumčare dalje ka centralnoj Evropi. Takođe, postoje dokazi da se kokain prerađuje u regionu. Ono što je možda značajnije je da su kriminalne grupe sa Balkana aktivne u distribuciji kokaina u zapadnoj Evropi, najviše u Austriji, Grčkoj, Italiji, Belgiji, Holandiji, Španiji, Švedskoj i Velikoj Britaniji. Većina šefova ovih grupa živi na Zapadnom Balkanu i tu pere novac – jer to tu moguće. I dok je Balkan tranzitni region za sve vrste droga, istovremeno je glavni snabjdevač kanabisa. Albanija je najveći proizvođač kanabisa u regionu. Organizovane kriminalne grupe ne samo da krijumčare ovaj proizvod u susjedne EU zemlje, već ga i distribuiraju širom regiona. Ipak, mora biti spomenuto da je došlo do značajnog pada uzgoja kanabisa od sredine 2017. i porasta zaplijene ove droge. Širom Zapadnog Balkana, ali najviše u Albaniji, kanabis je najkorišćenija i najjeftinija droga. Glavna destinacija za albanski kanabis je Italija, a šverc se obavlja gliserima. U prošlosti i mali avioni su bili korišćeni u ovu svrhu. Prema podacima italijanskih vlasti, rekordnih 90 tona kanabisa iz Albanije su zaplijenjeni u 2017. Druge važne destinacije su Grčka i Turska, preko Sjeverne Makedonije. Krijumčari koriste najvažnije putne pravce, zvanične prelaze, kao i planinske djelove granice kako bi švercovali ovaj proizvod na jug i istok. Kanabis se preko Jonskog mora prebacuje u Grčku i dalje u Tursku. Velike količine kanabisa su prošvercovane u susjednu Crnu Goru i Kosovo, preko zvaničnih graničnih prelaza i ilegalnih odnosno paralelnih prelaza. Odatle, kanabis nastavlja put ka Bosni i Hercegovini i Srbiji, a zatim Hrvatskoj i Sloveniji. Iz Srbije biva transportovan u Mađarsku, Slovačku i Austriju. Kada se prokrijumčari na Kosovo, kanabis najčešće nastavlja put ka Sjevernoj Makedoniji i Bugarskoj ili prema Srbiji i Bugarskoj. U posljednje vrijeme, količina kanabisa koji se uzgaja u Albaniji je značajno opala, iako se uzgoj i dalje odvija, ali u manjoj meri i ne toliko očigledno. Izvršen je pritisak na Albaniju da riješi ovaj problem, u okviru procesa pridruživanju Evropskoj uniji. Treba spomenuti da se kanabisom (koji se izvozi na istok) ponekad plaća heroin (koji stiže na zapad). Istraživanje Globalne inicijative o žarištu organizovanog kriminala na Zapadnom Balkanu pokazuje da sintetičke droge predstavljaju tržište u porastu na Balkanu. Droge kao što su ekstazi, amfetamini i metamfetamini se krijumčare preko regiona iz Holandije najčešće preko Hrvatske, Mađarske, Bosne i Hercegovine i Srbije zatim Kosova, Sjeverne Makedonije, Bugarske, Grčke i Turske. Sintetičke droge se sve više proizvode na Balkanu, najviše u Bosni i Hercegovini i Srbiji (koja predstavlja najveće tržište za ovu vrstu droge u regionu).